{"id":12373,"date":"2026-06-09T06:00:41","date_gmt":"2026-06-09T05:00:41","guid":{"rendered":"https:\/\/www.ntfw.org\/wel\/?p=12373"},"modified":"2026-06-08T09:43:10","modified_gmt":"2026-06-08T08:43:10","slug":"act-green-skills-public-sector","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.ntfw.org\/wel\/act-green-skills-public-sector\/","title":{"rendered":"Bwriadu gweithio gyda Llywodraeth Cymru neu\u2019r sector cyhoeddus? Beth sydd angen ar eich busnes i gydymffurfio\u2019n wyrdd"},"content":{"rendered":"<p><id=\"top\"><br \/>\n<a style=\"text-decoration:underline;\" href=\"https:\/\/www.ntfw.org\/act-green-skills-public-sector\">English<\/a> | <span aria-current=\"page\" style=\"font-weight:bold; color:#d2232a;\">Cymraeg<\/span><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.ntfw.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/empty-startup-business-company-office-with-nobody-2026-01-08-02-28-01-utc-scaled-e1780908039511.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ntfw.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/empty-startup-business-company-office-with-nobody-2026-01-08-02-28-01-utc-scaled-e1780908039511.jpg\" alt=\"Empty startup business company office with nobody in it having monitor with management graphs on it ready for financial presentation. Workplace with paperworks on desk table, modern furniture\" width=\"460\" height=\"259\" class=\"alignnone size-full wp-image-20819\" \/><\/a><\/p>\n<p>Ar draws y sector cyhoeddus yng Nghymru, mae cynaliadwyedd yn dod yn ffactor enfawr mewn penderfyniadau caffael. Mae hynny\u2019n golygu bod busnesau sy\u2019n gallu dangos gweithredu amgylcheddol credadwy yn cael eu hystyried yn ffafriol fel partneriaid posibl, tra bod y rhai sydd ddim mewn perygl o gael eu gadael ar \u00f4l. <\/p>\n<p>Mae gan y sector cyhoeddus yng Nghymru uchelgais i gyflawni sero-net erbyn 2030, gyda Chymru gyfan yn targedu sero-net erbyn 2050. Mae hyn yn golygu bod sefydliadau\u2019r sector cyhoeddus o dan bwysau cynyddol i leihau allyriadau carbon trwy gydol eu cadwyni cyflenwi. Mae hynny\u2019n golygu bod y llywodraeth yn edrych yn fanwl ar berfformiad amgylcheddol y busnesau mae\u2019n gweithio gyda nhw. <\/p>\n<p>I lawer o fusnesau bach a chanolig, gall hyn ymddangos yn llethol iawn. Efallai bod termau fel \u2018sero-net\u2019, \u2018adrodd ar garbon\u2019 a \u2018strategaeth cynaliadwyedd\u2019, yn bethau nad ydych wedi dod ar eu traws eto ond y newyddion da yw nad oes angen i chi ddod yn arbenigwr amgylcheddol i lywio\u2019r dirwedd gaffael newydd hon.  <\/p>\n<p>Mae camau ymarferol y gallwch eu cymryd i sicrhau bod eich busnes yn gystadleuol ac yn ddymunol ar gyfer contractau\u2019r sector cyhoeddus.<\/p>\n<p><strong>Beth yw eich effaith? <\/strong><br \/>\nOs yw eich busnes eisiau gweithio gyda sefydliadau fel Llywodraeth Cymru, awdurdodau lleol, y GIG, prifysgolion a cholegau Cymru neu brosiectau a ariennir gan y cyhoedd, gofynnir i chi fwyfwy am eich effaith amgylcheddol, yn enwedig ar gyfer contractau mwy neu werth uwch lle mae sgorio cynaliadwyedd yn cael ei ffurfioli. Mae\u2019n rhywbeth sydd ar radar y sefydliadau hyn ac yn rhywbeth a ddylai fod ar eich un chi hefyd. Mae\u2019r disgwyliadau hyn yn cyd-fynd \u00e2 deddfwriaeth fel Deddf Llesiant Cenedlaethau\u2019r Dyfodol (Cymru), sy\u2019n ei gwneud yn ofynnol i gyrff cyhoeddus ystyried effaith amgylcheddol hirdymor. <\/p>\n<p>Mae eich effaith yn cynnwys: <\/p>\n<ul>\n<li>Eich defnydd o ynni<\/li>\n<li>Allyriadau carbon<\/li>\n<li>Rheoli gwastraff<\/li>\n<li>Polis\u00efau teithio cynaliadwy<\/li>\n<li>Arferion cadwyn gyflenwi<\/li>\n<li>Targedau amgylcheddol ac adrodd<\/li>\n<\/ul>\n<p>Mewn rhai tendrau, mae sgorio amgylcheddol eisoes yn cyfrannu\u2019n uniongyrchol at a ydych chi\u2019n ennill neu golli\u2019r contract. <\/p>\n<p>Mae\u2019n bwysig eich bod chi\u2019n dechrau cadw cofnodion manwl o\u2019r arferion hyn a sicrhau bod polis\u00efau sydd wedi dyddio yn cael eu hadolygu a\u2019u hadnewyddu. <\/p>\n<p><strong>Pa mor fawr yw eich \u00f4l troed? <\/strong><br \/>\nUn o\u2019r pethau cyntaf y gall prynwyr sector cyhoeddus ofyn yw a ydych chi\u2019n deall \u00f4l troed carbon eich busnes. Dealltwriaeth yw\u2019r cam cyntaf i wella, felly bydd sicrhau eich bod yn ymwybodol o\u2019ch \u00f4l troed carbon a\u2019r hyn y gellir ei wneud i wella yn eich rhoi ar y blaen. <\/p>\n<p>Os nad ydych chi\u2019n gwybod ble i ddechrau, torrwch ef i lawr i\u2019r elfennau hyn: <\/p>\n<ul>\n<li>Defnydd trydan<\/li>\n<li>Defnydd o nwy neu danwydd gwresogi<\/li>\n<li>Teithio busnes<\/li>\n<li>Defnydd o danwydd<\/li>\n<li>Cynhyrchu gwastraff<\/li>\n<li>Defnydd d\u0175r<\/li>\n<\/ul>\n<p>Mae\u2019r meysydd hyn yn fras yn dod lawr i allyriadau uniongyrchol (fel defnyddio tanwydd), allyriadau anuniongyrchol o ynni ac effeithiau ar y gadwyn gyflenwi. <\/p>\n<p>Hyd yn oed os gallwch chi ddrafftio llinell sylfaen syml, bydd hyn yn rhoi rhywbeth i chi wella yn ei erbyn. <\/p>\n<p>Mae llawer o fusnesau yn oedi\u2019r cam hwn oherwydd eu bod yn meddwl mai dim ond ar gyfer corfforaethau mawr yw cyfrifyddu carbon. Dydy hyn ddim yn wir. Gall busnesau bach a chanolig fynd ar y blaen i\u2019w cystadleuwyr os gallant ddangos eu bod yn monitro eu hallbynnau amgylcheddol yn ymwybodol ac yn rhoi cynlluniau ar waith i wella eu h\u00f4l troed.<\/p>\n<p><strong>A oes polisi ar waith?<\/strong><br \/>\nMae\u2019n rhyfeddol cynifer o fusnesau sy\u2019n ymgeisio am gontractau cyhoeddus heb bolisi amgylcheddol ffurfiol, er bod polisi amgylcheddol yn aml yn ofynnol fel isafswm ac yn ddangosydd cryf o sefydliad sy\u2019n ymwybodol o\u2019r amgylchedd.<\/p>\n<p>Nid oes angen i bolisi fod yn hir nac yn llawn jargon technegol. Mae prynwyr eisiau tystiolaeth yn bennaf bod cyfrifoldeb amgylcheddol wedi\u2019i adeiladu yn sut mae eich busnes yn gweithredu. <\/p>\n<p>Dylai eich polisi esbonio\u2019n glir:<\/p>\n<ul>\n<li>Eich ymrwymiad i leihau\u2019r effaith amgylcheddol<\/li>\n<li>Sut rydych chi\u2019n rheoli gwastraff ac ailgylchu<\/li>\n<li>Sut rydych chi\u2019n lleihau\u2019r defnydd o ynni<\/li>\n<li>Y targedau cynaliadwyedd rydych chi\u2019n gweithio tuag atynt<\/li>\n<li>Pwy (yn eich t\u00eem) sy\u2019n gyfrifol am y gwahanol elfennau hyn.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Dylai nodau aros yn realistig<\/strong><br \/>\nEr y gallai fod yn demtasiwn i roi nodau uchelgeisiol sy\u2019n edrych yn drawiadol ar bapur, mae sefydliadau\u2019r sector cyhoeddus eisiau gweld gweithredoedd nid addewidion yn unig. <\/p>\n<p>Mae hefyd yn bwysig osgoi gwneud honiadau amwys fel \u2018rydym yn poeni am gynaliadwyedd\u2019, yn hytrach, defnyddiwch fanylion. <\/p>\n<p>Gallai enghreifftiau o hyn fod: <\/p>\n<ul>\n<li>Lleihau\u2019r defnydd o ynni gan ganran benodol<\/li>\n<li>Newid i gyflenwyr trydan adnewyddadwy<\/li>\n<li>Cyflwyno cerbydau hybrid neu drydan<\/li>\n<li>Lleihau gwastraff tirlenwi<\/li>\n<li>Annog arferion gweithio o bell neu garbon is.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Does dim rhaid i chi ailwampio eich gweithrediadau, bydd dau i dri nod amgylcheddol mesuradwy ar gyfer y flwyddyn nesaf yn ddechrau gwych. <\/p>\n<p><strong>Gall gwelliannau bach wneud gwahaniaeth mawr<\/strong><br \/>\nByddech chi\u2019n cael maddeuant am feddwl bod cynaliadwyedd yn gofyn am fuddsoddiad drud, ond gall rhai o\u2019r buddugoliaethau hawsaf a mwyaf effeithiol hefyd fod y mwyaf cost-effeithiol. <\/p>\n<p>Gall newidiadau syml fel newid i oleuadau LED, gwella inswleiddio neu osod amseryddion \/ synwyryddion leihau costau gweithredu yn ogystal ag allyriadau. <\/p>\n<p><strong>A yw eich cyflenwad yn gynaliadwy? <\/strong><br \/>\nPeidiwch \u00e2 synnu os yw prynwyr sector cyhoeddus yn gofyn nid yn unig am eich cynaliadwyedd ond hefyd am eich cyflenwyr.  <\/p>\n<p>Wrth edrych ar gyflenwyr newydd, neu adnewyddu contractau presennol, gwnewch yn si\u0175r eich bod yn ystyried cynaliadwyedd. Meddyliwch \u2018A yw\u2019r cwmni hwn yn dilyn safonau amgylcheddol?\u2019 \u2018Ydyn nhw\u2019n lleihau gwastraff pecynnu?\u2019 \u2018Ydyn nhw\u2019n defnyddio deunyddiau cynaliadwy?\u2019 \u2018A oes polis\u00efau cyrchu moesegol ar waith?\u2019 <\/p>\n<p>Dydy bod yn fwy ymwybodol o\u2019ch cadwyn gyflenwi ddim yn ymwneud \u00e2 disodli pob cyflenwr dros nos, mae\u2019n fwy am ddangos ymwybyddiaeth a gofyn cwestiynau gwell wrth symud ymlaen<\/p>\n<p><strong>A yw\u2019n bryd hyfforddi eich t\u00eem? <\/strong><br \/>\nMae cydymffurfiaeth werdd yn aml yn dod lawr i hyder. Mae llawer o fusnesau yn gwybod bod cynaliadwyedd yn bwysig, ond dydy eu timau ddim yn si\u0175r ble i ddechrau. <\/p>\n<p>Yn gyntaf, mae\u2019n bwysig nodi pwy sy\u2019n gyfrifol am gynaliadwyedd yn eich t\u00eem; gallai hynny fod y t\u00eem cyfleusterau sy\u2019n goruchwylio ynni a gwastraff, y t\u00eem cyllid sy\u2019n gyfrifol am gontractau caffael a chadwyn gyflenwi neu\u2019r rheolwyr prosiect sy\u2019n arwain ar fentrau cynaliadwyedd. <\/p>\n<p>Os oes bylchau yn eu gwybodaeth, bydd cyfleoedd wedi\u2019u colli i arloesi.<br \/>\nMae ACT yn cynnig amrywiaeth o gyrsiau gall unrhyw weithiwr eu cymryd, waeth beth fo\u2019u r\u00f4l a\u2019u sector. Mae\u2019r cyrsiau hyn yn helpu timau i ddeall, gweithredu a hyrwyddo arferion cynaliadwy yn y gweithle.  <\/p>\n<p>Mae ACT hefyd yn cynnig y cymhwyster Rheoli Ynni a Charbon, cwrs mwy datblygedig sy\u2019n addas i\u2019r rhai sy\u2019n gyfrifol am reolaeth amgylcheddol (fel eich timau cyfleusterau neu gyllid). Mae hyn ar gyfer y rhai sy\u2019n ceisio gweithredu strategaethau effeithlonrwydd yn well o fewn eu sefydliad.  <\/p>\n<p><a style=\"text-decoration:underline;\" href=\"https:\/\/acttraining.org.uk\/course-categories\/green-skills\/\">Gallwch ddod o hyd i holl gyrsiau ACT yma.<\/a><\/p>\n<p><a style=\"text-decoration:underline;\" href=\"#top\">Yn \u00f4l i\u2019r brig<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>English | Cymraeg Ar draws y sector cyhoeddus yng Nghymru, mae cynaliadwyedd yn dod yn ffactor enfawr mewn penderfyniadau caffael. Mae hynny\u2019n golygu bod busnesau sy\u2019n gallu dangos gweithredu amgylcheddol credadwy yn cael eu hystyried yn ffafriol fel partneriaid posibl, &hellip; <a href=\"https:\/\/www.ntfw.org\/wel\/act-green-skills-public-sector\/\">Darllen rhagor <span class=\"meta-nav\">&raquo;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[11],"tags":[],"class_list":["post-12373","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-newyddion"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ntfw.org\/wel\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12373","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ntfw.org\/wel\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ntfw.org\/wel\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ntfw.org\/wel\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ntfw.org\/wel\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12373"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.ntfw.org\/wel\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12373\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12504,"href":"https:\/\/www.ntfw.org\/wel\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12373\/revisions\/12504"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ntfw.org\/wel\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12373"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ntfw.org\/wel\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12373"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ntfw.org\/wel\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12373"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}